Wykrywacz nieszczelności
z certyfikatem ATEX

Spis treści

1. Bezpieczeństwo i strefa zagrożenia
2. Zawartość opakowania
3. Montaż czujnika i pierwsze uruchomienie
4. Obsługa i szukanie nieszczelności
5. Job Link® i funkcje dodatkowe
6. Konserwacja, wymiana czujnika i baterii
7. Rozwiązywanie problemów
8. Dane techniczne
9. Gwarancja i serwis
10. Zgodność i certyfikaty

1. Bezpieczeństwo i strefa zagrożenia

Przyrząd jest przeznaczony wyłącznie dla techników z uprawnieniami do bezpiecznej obsługi, przenoszenia i transportu czynników chłodniczych oraz gazów palnych. Zapoznaj się z kartą charakterystyki (SDS) czynnika lub gazu, z którym pracujesz, oraz z krajowymi przepisami dotyczącymi czynników palnych.

Zasady pracy

• pracuj w środkach ochrony indywidualnej - rękawice i okulary ochronne;
• nie wdychaj par czynnika, gazu ani oleju;
• zagrożenie elektrostatyczne - nie czyść przyrządu suchą szmatką i zadbaj o rozładowanie ładunku z ciała;
• przed każdym użyciem obejrzyj przyrząd i nie używaj go przy widocznych uszkodzeniach;
• szukanie nieszczelności prowadź zgodnie z przyjętą praktyką;
• węże i osprzęt obsługuj ostrożnie - czynnik jest pod wysokim ciśnieniem i powoduje odmrożenia.

Tymczasowa strefa zagrożenia przy czynnikach A2L i A3

Wyznacz i nadzoruj strefę o promieniu 3 m wokół miejsca pracy. Zidentyfikuj i wyłącz w niej wszystkie możliwe źródła zapłonu. Monitoruj powietrze, żeby potwierdzić, że stężenie czynnika utrzymuje się poniżej poziomów niebezpiecznych podanych w karcie charakterystyki. Utrzymuj wentylację na poziomie sześciu wymian powietrza na godzinę. Przygotuj plan awaryjny, ewakuacji i ochrony przeciwpożarowej.

Sprzęt zasilany z sieci podłączaj poza strefą: upewnij się, że urządzenie jest wyłączone, zablokuj przewód w gnieździe urządzenia, dopiero potem podłącz zasilanie sieciowe. W urządzeniach bateryjnych baterie ładuj i wymieniaj poza strefą. Przy każdym dodatkowym urządzeniu dopilnuj, żeby wokół niego nie leżały zanieczyszczenia, które mogą wpaść we wloty powietrza i w wentylator i wywołać iskrę. Przewody zasilające i przedłużacze utrzymuj w dobrym stanie, żeby wykluczyć porażenie i iskrzenie. Nigdy nie zostawiaj pracującego sprzętu bez nadzoru.

Czynników palnych nie wolno mieszać z powietrzem. Przy odzysku z układu z podejrzeniem nieszczelności przerwij odzysk przy 0 bar, żeby powietrze nie weszło do butli. Odzyskuj do opróżnionej butli zgodnej z lokalnymi przepisami. Po odzysku przedmuchaj układ czystym azotem, zanim otworzysz go do naprawy.

Uwagi eksploatacyjne

• pracuj wyłącznie sprzętem w dobrym stanie technicznym;
• nie wystawiaj przyrządu na długotrwałe bezpośrednie nasłonecznienie; przechowuj go w pomieszczeniu;
• nie zanurzaj końcówki czujnika w wodzie - zamoczony czujnik musi wyschnąć, zanim znów zadziała;
• chroń przyrząd przed silnymi uderzeniami i przed spadającymi na niego przedmiotami.

2. Zawartość opakowania

• wykrywacz nieszczelności DRX3;
• czujnik z podgrzewaną diodą do czynników A3, A2L i A1 (RXA3);
• 4 baterie litowe AA (Li-FeS₂);
• walizka formowana;
• instrukcja obsługi.

3. Montaż czujnika i pierwsze uruchomienie

Montaż czujnika RXA3

Jeden czujnik RXA3 obsługuje wszystkie wymienione czynniki, gaz śladowy i gazy opałowe - nie ma wersji na poszczególne grupy.

1. Wyłącz przyrząd

   Czujnika nie montuje się i nie wyjmuje przy włączonym zasilaniu ani w tymczasowej strefie zagrożenia.
2. Wyrównaj wycięcia

   Wycięcie końcówki czujnika RXA3 musi trafić w wycięcie modułu.
3. Wciśnij czujnik na miejsce

   Wsuń go prosto na koniec modułu. Nie kręć i nie zginaj styków.
4. Wejdź w tryb fabryczny

   Przy nowym czujniku: przy wyłączonym przyrządzie przytrzymaj razem przycisk zasilania, ZERO i SENSITIVITY dłużej niż 5 sekund.
5. Wyzeruj licznik godzin czujnika

   Naciskaj ZERO, aż pojawi się pozycja „2. Reset Sensor Life". Przytrzymaj razem ZERO i SENSITIVITY, żeby wyzerować godziny.
6. Wyłącz przyrząd

   Przytrzymaj przycisk zasilania. Przy ponownym włączeniu licznik startuje od zera.

Pierwsze uruchomienie

1. Zamontuj czujnik

   Według procedury powyżej.
2. Wyjdź w miejsce wolne od czynnika i gazów palnych

   Kalibracja startowa mierzy tło. Jeśli w powietrzu jest czynnik albo gaz opałowy, przyrząd przyjmie zawyżone zero.
3. Przytrzymaj przycisk zasilania

   Trzymaj, aż DRX3 się włączy.
4. Poczekaj na koniec rozgrzewania

   Przerwanie tego etapu psuje późniejsze wskazania.
5. Wybierz czynnik albo gaz

   Naciskaj REFRIGERANT, aż na wyświetlaczu pojawi się ustawienie odpowiadające czynnikowi albo gazowi, którego szukasz.
6. Zacznij szukać nieszczelności

   Prowadź końcówkę powoli, około 7,6 cm/s, możliwie blisko podejrzanego miejsca.
7. Szukaj do momentu wskazania

   Czerwona dioda na końcówce mruga, odzywa się sygnał dźwiękowy, a wyświetlacz pokazuje względne stężenie.
8. Potwierdź miejsce nieszczelności

   Odsuń końcówkę na kilka sekund, żeby przewietrzyć czujnik, i wróć w to samo miejsce. Szukaj najwyższej wartości - tam jest wyciek.

Jeśli zaraz po włączeniu przyrząd alarmuje i sam się wyłącza, nie widzi czujnika: albo nie ma go w gnieździe, albo jest uszkodzony. Sprawdź osadzenie RXA3, a gdy to nie pomoże, załóż nowy czujnik.

4. Obsługa i szukanie nieszczelności

1. H, M, Lwybrany poziom czułości na pasku stanu
2. ZERO REFRIGERANTzerowanie; przytrzymaj: wybór czynnika
3. SENSITIVITY MAX ON/OFFczułość; przytrzymaj: tryb maksimum
4. PRESS BOTH TO MUTEoba przyciski razem: wyciszenie

Zasilanie i podświetlenie

Przytrzymaj przycisk zasilania dłużej niż sekundę, żeby włączyć albo wyłączyć przyrząd. Krótkim naciśnięciem tego samego przycisku przełączasz niebieskie podświetlenie wyświetlacza.

Wybór czynnika i gazu opałowego

Po rozgrzaniu przytrzymaj REFRIGERANT, żeby przejść do wyboru gazu.

Wskazanie liczbowe i wykres słupkowy

Liczba na wyświetlaczu to względne stężenie gazu w zakresie od 0 do 99 jednostek. Wykres słupkowy pokazuje ten sam pomiar w krokach. Im wyższa liczba, tym większe stężenie i tym bliżej jesteś miejsca nieszczelności.

Czerwona dioda na końcówce

W większości sytuacji łatwiej śledzić diodę niż wyświetlacz. Częstotliwość mrugania rośnie razem ze stężeniem, więc dużą część nieszczelności znajdziesz, nie patrząc na ekran ani razu.

Poziomy czułości H, M i L

Po włączeniu DRX3 pracuje na czułości wysokiej (H) i to jest ustawienie na większość sytuacji. Kiedy nieszczelności nie da się wskazać dokładnie, bo przyrząd reaguje wszędzie albo czujnik jest nasycony, naciskaj SENSITIVITY, żeby zejść na poziom średni (M) albo niski (L).

Zasada jest odwrotna, niż podpowiada intuicja: im wyższe stężenie gazu w powietrzu, tym niższą czułość ustawiasz. Na czułości wysokiej w skażonym pomieszczeniu dostaniesz same fałszywe wskazania i nie zlokalizujesz źródła.

Wyciszenie

Naciśnij razem ZERO i SENSITIVITY na krócej niż sekundę, żeby wyłączyć albo włączyć głośnik. Uwaga na czas przytrzymania: te same dwa przyciski trzymane dłużej niż 2 sekundy przełączają tryb zerowania.

5. Job Link® i funkcje dodatkowe

Zerowanie automatyczne (AZERO)

Po włączeniu DRX3 pracuje w trybie zerowania automatycznego. Przyrząd ustawia nowy punkt odniesienia co trzy sekundy, co sygnalizuje podwójnym mrugnięciem napisu AZERO. Zbliżanie końcówki do miejsca nieszczelności daje wzrost względnego stężenia i uruchamia alarm; zatrzymanie się nad nieszczelnością albo oddalenie od niej nie wywoła reakcji.

Zerowanie ręczne (MZERO)

Przytrzymaj razem ZERO i SENSITIVITY dłużej niż 2 sekundy, żeby przejść w tryb ręczny. Przy widocznym napisie MZERO przyrząd nie zeruje się sam - sygnalizuje dalej i pokazuje względną wielkość nieszczelności także wtedy, gdy stoisz w miejscu.

Zerowanie na żądanie

Naciśnij ZERO, żeby ustawić aktualnie mierzone stężenie jako zero. Potwierdzeniem jest podwójne mrugnięcie linii komunikatów.

Tryb maksimum

Przytrzymaj MAX ON/OFF dłużej niż sekundę, żeby włączyć albo wyłączyć zapamiętywanie maksimum. Przy włączonym trybie przyrząd zapisuje największą wykrytą wartość. Zapisane maksimum kasuje się przy zmianie poziomu czułości, przy zmianie wybranego czynnika albo po ręcznym wyzerowaniu.

Połączenie z Job Link®

Włącz DRX3 i poczekaj, aż się rozgrzeje. W aplikacji Job Link® wybierz z ekranu głównego Measurements, w sekcji wykrywania nieszczelności naciśnij LINK TOOL i wskaż DRX3. Zobaczysz w telefonie to samo względne stężenie w zakresie 0–99 jednostek wraz z wykresem słupkowym.

Przyciskiem LOG zapiszesz pomiar, TAG dodaje notatkę, na przykład miejsce w instalacji; przyciskiem EDIT ją poprawisz. Z menu w prawym dolnym rogu utworzysz raport PDF dla zleceniodawcy.

Test sprawności

1. Szczelnie zakręć kapturek na porcie butli z czynnikiem.
2. Otwórz na moment zawór, żeby czynnik pokrył wnętrze kapturka, i zamknij zawór.
3. Ustaw DRX3 na czułość wysoką (H), zdejmij kapturek i przeprowadź nad nim końcówkę.
4. Odczytaj wskazanie: sprawny przyrząd pokaże okolice 99 i pełny wykres słupkowy. Jeśli nie - czujnik idzie do wymiany.

6. Konserwacja, wymiana czujnika i baterii

Czyszczenie

Obudowę przetrzyj wilgotną szmatką. Nie używaj detergentów, rozpuszczalników ani suchej szmatki - tarcie suchą tkaniną gromadzi ładunek elektrostatyczny.

Wymiana baterii

1. Wyjdź poza tymczasową strefę zagrożenia

   Baterii nie wolno wymieniać w strefie ani w atmosferze palnej.
2. Połóż przyrząd wyświetlaczem do dołu

   Na podłożu, które nie porysuje obudowy.
3. Odkręć cztery wkręty i zdejmij panel

   Wyjmij zużyte baterie.
4. Włóż 4 baterie litowe AA (Li-FeS₂)

   Dla zachowania zgodności z ATEX i Class I Division 2 stosuj wyłącznie 4 × Energizer L91 AA.
5. Załóż panel

   Dopilnuj, żeby czerwona uszczelka leżała całą długością w rowku, i dokręć cztery wkręty.

Wymiana czujnika RXA3

W zależności od tego, jak intensywnie czujnik był wystawiany na gaz, RXA3 wymienia się po około 300 godzinach pracy. Wyłącz DRX3, przytrzymaj mocno moduł i wyciągnij końcówkę czujnika prosto do siebie - nie kręć. Nową końcówkę wyrównaj wycięciami i wciśnij na miejsce, bez kręcenia i zginania styków. Po założeniu nowego czujnika wyzeruj licznik godzin według procedury z rozdziału 3.

Licznik godzin czujnika

Przy wyłączonym przyrządzie naciśnij przycisk zasilania, a następnie przytrzymaj razem zasilanie, ZERO i SENSITIVITY, żeby wejść w tryb fabryczny. Naciskaj ZERO, aż pojawi się pozycja „2. Reset Sensor Life" - obok niej widnieje bieżący stan licznika. Powyżej 300 godzin wymień czujnik. Żeby wyjść bez zerowania, wyłącz przyrząd.

Aktualizacja oprogramowania

Aplikacja Job Link® sygnalizuje dostępną aktualizację komunikatem u dołu ekranu i czerwoną kropką przy przyrządzie. Dotknij kropki i wykonaj kroki pobierania oraz instalacji. Po stronie przyrządu: przy wyłączonym DRX3 przytrzymaj SENSITIVITY, a następnie przycisk zasilania dłużej niż 5 sekund, żeby wejść w tryb aktualizacji („UPDATE").

7. Rozwiązywanie problemów

8. Dane techniczne

Dla utrzymania zgodności z ATEX oraz Class I Division 2 stosuj wyłącznie 4 baterie Energizer L91 AA. Przyrząd z innymi bateriami nie spełnia warunków certyfikatu ATEX ani Class I Division 2. Patenty: www.fieldpiece.com/patents. Specyfikacja może ulec zmianie bez powiadomienia.

10. Zgodność i certyfikaty

Certyfikat obejmuje wykrywanie powszechnie stosowanych czynników A2L oraz czynników palnych klasy A3: R-50 (metan), R-290 (propan), R-600 (butan), R-600a (izobutan) i R-1270 (propylen). DRX3 wykrywa nieszczelności, które w normalnych warunkach pracy przy instalacji chłodniczej nie tworzą atmosfery wybuchowej ani toksycznej, i nie jest urządzeniem chroniącym życie. Zasilanie: 4 ogniwa AA w układzie 2S2P (po dwa szeregowo i równolegle), 3 V DC; zastosowane ogniwa Energizer L91 mają osobny certyfikat iskrobezpieczeństwa dla strefy 0.

Konstrukcja przyrządu spełnia wymagania bezpieczeństwa przeciwwybuchowego norm UL 121201 i CSA C22.2 nr 213 dla klasy Class I, Division 2, Group D, T2.

Urządzenie zawiera nadajnik radiowy pracujący w paśmie 2,4 GHz. Praca dozwolona pod dwoma warunkami: urządzenie nie może powodować szkodliwych zakłóceń i musi przyjmować wszelkie odbierane zakłócenia, w tym takie, które mogą powodować niepożądane działanie. Zmiany lub modyfikacje niezatwierdzone przez producenta mogą pozbawić cię prawa do eksploatacji urządzenia.

Urządzenie przebadano i uznano za zgodne z limitami dla urządzeń cyfrowych klasy B. Jeśli powoduje zakłócenia odbioru radiowego lub telewizyjnego, spróbuj zmienić ustawienie anteny odbiorczej, zwiększyć odległość między urządzeniami, podłączyć odbiornik do innego obwodu albo skontaktować się z serwisem.

Ekspozycja na promieniowanie radiowe: urządzenie spełnia limity ekspozycji dla środowiska niekontrolowanego i powinno być instalowane oraz użytkowane przy zachowaniu odległości co najmniej 0,5 cm między anteną a ciałem. Nadajnik nie może pracować w jednym miejscu ani wspólnie z inną anteną lub nadajnikiem.

Sprzęt oznaczony symbolem WEEE nie może być wyrzucany z odpadami komunalnymi. Przekaż go do punktu zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Baterie wyjmij przed oddaniem urządzenia i zutylizuj oddzielnie.

Fieldpiece Instruments, 1636 West Collins Avenue, Orange, CA 92867, USA. © Fieldpiece Instruments, Inc. 2025; v27. Wersja polska: 4REF sp. z o.o.